Paumanhin

Pasensya na kayo mga kapanalig kung tila di nadurugtungan ang ang kuento ng ating bidang di pa nabibigyan ng pangalan. Ang inyong lingkod kasi ay medyo abala sa kanyang bagong trabaho. Paumanhin muli, pipilitin kong maglagay ng isang "kuentong sayote" kada linggo. Sana patuloy pa rin kayo sa pagsubaybay. Nagsisimula pa lang ang ating pakikipagsapalaran sa mundo ng mga tao, isda at sayote...

ANG KANANG-KAMAY


Nagising akong nakahiga sa papag ng aking kubo. Dahan-dahang gumagapang si Menchu galing sa paanan ng kama patungo sa akin.Kakatapos lang niya maligo at basa pa ang kanyang mahabang buhok.Tuwalya lang ang nakatapis sa kanya. Makinis at mala-labanos ang kanyang kutis. Ilang sandali lang ay magkaharap na ang aming mga mukha,naaamoy ko ang kanyang matamis na hininga. Naglapat ang aming mga labi at naramdaman ko ang sukdulang init ng kanyang pagnanasa. Itinigil niya ang kanyang mga halik at dahan-dahang tumayo sa kama. Nanlaki ang aking mga mata ng makitang unti-unting tinatanggal ni Menchu ang kanyang tapis! O, ang kanyang dibdib, napakalusog! At sa gitna ng kanyang mga hita ay isang makatas at napakalaking sayote! Sayote?!

Napabalikwas ako sa aking pagkatulog. Matigas at magaspang ang sahig ng kuweba kung saan ako nakahiga. Umupo ako at napansing naroroon pa rin ang mga Sayote sa paligid ko at patuloy na nagbibigay ng marahang liwanag. Galing sa buwan ang Sayote at lubha itong makapangyarihan... paano ko nalaman 'to? Ano ang ginawa nila sa utak ko?! Umugong ng sabay-sabay ang mga Sayote, “Ikaw na aking kanang-kamay, ngayon ay nagtataglay ng isang pambihirang kapangyarihan. Ikaw ngayon ay isa nang imortal!” Imoral..este, imortal na'ko? Imortal na'ko! Imortal?? Ano yun?? Tila nabasa ng Sayote ang aking isipan, “Katulad ko, hindi ka na makakaranas ng karamdaman at kamatayan. Pagsisilbihan mo ako hanggang magunaw ang daigdig!” sagot niya.

Napasubo yata ako dito. Kagabi lang,halos mamamatay na ako sa kamay ng mga Tulingan. Tapos kanina imortal na'ko. Ngayon isa na'kong alipin ng gulay. Imortal na alipin ng gulay na imortal din.

Hindi maganda 'to! Kung kaya nila akong bigyan ng ganitong kapangyarihan malamang kaya din nilang tanggalin ito.

Hinding- hindi maganda 'to! Subukan ko muna kayang makipaglaro sa kanila...

“Magiting na Sayote, ano ang maipaglilingkod ko sa'yo?” tanong ko sa gulay. Umugong muli ito, “ Sa ngayon ay wala pa. Ipunin mo ang iyong lakas at ikaw ang aking magiging instrumento sa...malalaman mo din sa madaling panahon.”

“Masama ba ang binababalak mo?” bigla kong napabulalas.

“Higit pa sa masama ang mga balak ko! Masamang-masama, dahil ako ay masamang Sayote!!! Bwahahaha!!!”

Masamang balak? Masamang sayote? Bwahahaha?

Maganda 'to. Magandang-maganda 'to!!!

PALIWANAG

Isang maikling paliwanag muna tungkol sa lahi ng mga Sayote at kung bakit sa kanila umiikot ang kuwentong ito. Ang mga sayote ay galing sa buwan.Period. Napapatotohanan yan ng kanluraning pag-iisip na ang buwan daw ay merong “green cheese,” mali sila-- sayote yun.Una sa lahat, meron bang berdeng keso? Kesong puti meron, may “blue cheese” din pero walang berdeng keso. Wala. Tsaka ano ba ang alam ng mga Kano sa sayote? Wala din. Ni hindi nga nila alam na ang mga “frozen apple pie” na binibili nila sa Walmart ay sayote talaga ang palaman. Ayun, ang Sayote ay galing sa buwan.

Bakit ka'nyo walang nakitang Sayote sila Armstrong at Aldrin ng pumunta sila sa buwan? E kasi nga matagal na silang nag-migrate sa planeta natin bago pa man natatag ang NASA. Ni hindi nga dokumentado ang meteor shower na na ginawang “cover” na mga Sayote para makapunta sa Pilipinas. Oo PILIPINAS. Sa Pilipinas bumagsak ang mga alien sayote. Aber, ano sa ingles ang sayote? Sirit? Ang sayote sa ingles ayon sa The Maya Kitchen-Apat na Linggong Gabay sa Lutuing Pambahay Book 2 ay “chayote.” Halos walang pinag-iba no? Hinango lang kase nila ito (chayote) sa ating bokabularyo.

Pero kailan ba talaga bumagsak sa Pilipinas ang mga Sayote? Se estima ko, siguro mga 100 taon ng nakalipas.Matagal na matagal na. Alam nyo ba ang kantang Bahay Kubo? Napansin nyo bang nabanggit dun ang sayote? Hindi, dahil wala pang sayote sa mundo natin nun. Sa hula nyo gaano na katagal ang kantang 'to? Malamang alam pa 'to ng lola nyo sa talampakan.

May kolektibang kaisipan ang mga Sayote.Isipin mo na lang na isang napakalaking organismo ang network ng lahat ng mga sayote sa mundo. Pero noon lang yun, ngayon, ordinaryong gulay na lang sila.

Ano ang pakay ng mga Sayote sa mundo natin dati? Bakit naging ordinaryong pang-gisa na lang sila ngayon? Alien din ba ang mga malunggay? Sigurado ba tayong wala nang kamalayan ang mga sayote ngayon?......Yan ang mga katanungang sasagutin ng seryeng ito. Antabayanan ang mga susunod pang mga kabanata.

WALA PA RING PALIWANAG




“Ako ang Sayote,” bungad sakin ng mga ilang-daang berde at bilo-habang sayote.

Pagkatapos kong makatakas sa mga tanigue kagabi ay umuwi ako sa bahay ng pagod na pagod.Gusto ko sanang matulog ng mga dalawang araw para mabawi ko ang aking lakas.Paakyat na'ko sa hagdan patungo sa kubo ko.Nasa pangalawang hakbang pa lang ako nang maramdaman ko na may naghihintay na panganib sa loob. Bumalikwas ako galing sa hagdan sa pag-asang makakatakas ako sa encuentrong yaon. Ngunit mula sa kawalan ay may humarang saking dalawang malalaki at malalansang katawan.Ang mga Tulingan, kalabang mortal ng mga Tanigue.Hindi lang ako basta malas, malas akong malapit ng mamatay.Bumaba ang isang guapong Tulingan galing sa kubo ko, “Ano itong bagong kapangyarihan na iyong ginamit kagabi sa mga Tanigue?” tanong sakin ng guapong Tulingan. “Anong pinagsasabi mong kapangyariahan? E halos mamatay nako kagabi sa palikpik ng mga isdang yun?!” Anlabo! Ano na naman 'tong gustong palabasin ng mga Tulingan na 'to? Pero hindi nila agad ako pinatay,bakit?

Kilala ang buong Kaisdaan sa pagkamuhi nila sa mga tao, marami sa kanila ang naniniwalang kailangang lipulin ang sangkatauhan, at ang nangunguna sa pagpapalaganap ng kaisipan na ito ay ang lahi ng mga Tulingan-ang berdugo ng mga tao.Ako na yata ang unang taong kinausap ng mga Tulingan ng ganito kahaba.

“Kagabi ay nagliyab ang kalangitan at umulan ng berdeng apoy bilang tugon sa iyong panalangin na makatakas sa mga Tanigue.Paano mo ginawa yun?!” singhal ng isda. Berdeng apoy? Tanga talaga 'tong mga isdang 'to, hindi nila makita ang pagkakaiba ng apoy sa sayote.Pero baka pagkakataon ko na 'to para makatakas sa kanila, baka puede kong sabihing...”Umalis kayo sa harapan ko ngayon din! O baka gusta nyong malusaw sa kapangyarihan ng aking berdeng apoy? Mwahahahahaha”!!!

Binugbog nila ako.

Nang halos mawalan na'ko ng malay ay ginapos ang mga paa't kamay ko at itinapon sa ilog. Nalulunod na'ko, katapusan ko na.

WAKAS

Hindi pa pala. Nagising na lang ako sa pampang ng kabilang bahagi ng ilog. Marahil nadala ako ng alon o siguro...ah...nadala ako ng alon. Ang sakit ng buong katawan ko, ang lansa ko na rin. Dahan dahan akong nagpagulong-gulong patungo sa isang malaking bato,siguro may matalas na bahagi yun, para maputol ko na ang aking mga gapos.Dalawang gulong na lang nasa may bato nako. Sa aking huling gulong ay tuluyan akong nagpagulong-gulong. Huh?!. May butas pala dun na hindi ko nakita.Nahilo kase ako sa kakagulong. Asan na'ko? Malamang kuweba 'to, imposible namang bahay ng kuneho. Baka mayamang kuneho? Hindi, kuweba nga. Pinilit ko ang magang-maga kong katawan na umupo.Kahit bugbog sarado tsaka basang-basa basta buhay okey na.
Habang nagmumuni-muni ako sa kapalaran ko at sa kung papaano ako makakaalis sa kueba ay may naaninag ako sa di kalayuan. Isang liwanag. Isang berdeng liwanag. Oo, pinuntahan ko yung ilaw. At nagimbal ako nang makita ko ang sanhi ng kaliwanagan.

“Ako ang Sayote,” bungad sakin ng mga ilang-daang berde at bilo-habang mga gulay. Naandun sila lahat sa isang maliit na sulok ng kuweba.Ang kanilang mga balat ang nagbibigay ng mapusyaw na berdeng liwanag. “Isa kang mapangahas na tao para hanapin ako,” ugong ng mga sayote.Wala akong masabi, hindi ko alam paano makipagusap sa gulay. “Hanga ako sa tapang na iyong pinamalas at bilang gantimpala gagawin kitang kanang kamay!”. Eyng?! Teka lang, saang hospital nanggaling ang sayoteng 'to? Kanang kamay? E wala namang kamay ang sayote a! Pero wala pa ring lumabas na mga salita sa bibig ko, hindi ko pa rin matanggap na puedeng magsalita ang isang gulay. Nang bigla na lamang lumutang ang mga sayote at pinalibutan ako. Patulin nang patulin ang pag-ikot nila sa'kin. Alam ko na ngayon ang pakiramdam ng mga ginisang gulay. Paikot-ikot,sobrang nakakahilo. Nauubusan na'ko ng hininga, katapusan ko na.

WAKAS
(pero hindi pa talaga)

UNANG TESTAMENTO

Malalim na ang gabi.

Di pa rin ako makauwi. Masyado silang marami. Walang humpay ang kanilang pagsugod. Nakagat ako ng isang dambuhalang tanigue sa singit. Mahapdi. Lalo na ngayong nasa gitna ako ng dagat. Mabuhay lang ako pagkatapos ng laban na'to, pangako ko, hindi na ako kakain ng paksiw na isda.

Puno na ako ng pasa, kagat at kaliskis nang biglang tumigil sa pag atake ang mala-diyablong mga tanigue. Tumingin sila sa kalangitan at bigla na lang nagkandarapang lumangoy palayo. Ako ay nabigla ng aking makita ang dahilan ng pagtakas ng aking mga kalaban.

Umuulan.
Umuulan ng sayote.
Umuulan ng sayote.
Sayote.

Sigurado, maraming magluluto ng chopsuey ngayong gabi.

Malalim na nang gabi.